Ενδομητρίωμα ωοθήκης: Τι είναι και πότε χρειάζεται αντιμετώπιση;

Το ενδομητρίωμα είναι ένας τύπος κύστης ωοθήκης που σχετίζεται με την ενδομητρίωση. Δημιουργείται όταν ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο εντοπίζεται στην ωοθήκη και σχηματίζει μια κύστη που περιέχει παχύρρευστο και σκουρόχρωμο υγρό. Για τον λόγο αυτό, συχνά αναφέρεται και ως «σοκολατοειδής κύστη». Το ενδομητρίωμα δεν είναι μια απλή λειτουργική κύστη που εμφανίζεται λόγω του εμμηνορρυσιακού κύκλου και συνήθως υποχωρεί μόνη της. Χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση, γιατί μπορεί να συνδέεται με πόνο, φλεγμονή, υπογονιμότητα ή άλλές εστίες ενδομητρίωσης. Για γυναίκες που αναζητούν γυναικολογική φροντίδα στη Χαλάστρα, η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στη σωστή παρακολούθηση και στην επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης.

Τι είναι το ενδομητρίωμα ωοθήκης;

Το ενδομητρίωμα είναι μια κύστη που αναπτύσσεται στην ωοθήκη και αποτελεί μια μορφή εκδήλωσης της ενδομητρίωσης. Το περιεχόμενο του είναι συνήθως παχύρευστο και σκουρόχρωμο, επειδή προέρχεται από παλαιότερη αιμορραγία μέσα στην κύστη. Η παρουσία ενδομητριώματος μπορεί να συσχετίζεται με ενδομητρίωση και σε άλλα σημεία της πυέλου. Δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα, όμως σε αρκετές γυναίκες συνδέεται με έντονο πόνο στην περίοδο, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή ή δυσκολία σύλληψης. Η διάγνωση γίνεται κυρίως με το γυναικολογικό υπερηχογράφημα. Ο γυναικολόγος αξιολογεί το μέγεθος, την εικόνα της κύστης, τα συμπτώματα της γυναίκας και την ενδεχόμενη επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη.

• Είναι κύστη ωοθήκης που σχετίζεται με ενδομητρίωση.
• Συχνά ονομάζεται «σοκολατοειδής κύστη».
• Μπορεί να προκαλέσει πόνο ή να είναι τυχαίο εύρημα.
• Δεν υποχωρεί όπως μια απλή λειτουργική κύστη.
• Χρειάζεται αξιολόγηση από γυναικολόγο.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Το ενδομητρίωμα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα παρόμοια με αυτά της ενδομητρίωσης. Το πιο συχνό είναι ο έντονος πόνος στην περίοδο. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί ο πόνος επαναλαμβάνεται κάθε μήνα και επηρεάζει την καθημερινότητα της γυναίκας. Μπορεί επίσης να υπάρχει χρόνιος πυελικός πόνος, πόνος στη σεξουαλική επαφή, πόνος κατά την κένωση ή αίσθημα βάρους χαμηλά στην κοιλιά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ενδομητρίωμα εντοπίζεται κατά τη διερεύνηση υπογονιμότητας, ακόμη και αν τα συμπτώματα δεν είναι έντονα. Τα συμπτώματα δεν εξαρτώνται πάντα μόνο από το μέγεθος της κύστης. Μικρότερα ενδομητριώματα μπορεί να προκαλούν ενοχλήσεις, ενώ μεγαλύτερα μπορεί να είναι σχετικά σιωπηλά. Γι’ αυτό η αξιολόγηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Πότε αρκεί η παρακολούθηση;

Η παρακολούθηση μπορεί να είναι κατάλληλη όταν το ενδομητρίωμα είναι μικρό, τα συμπτώματα είναι ήπια και δεν υπάρχει άμεση ανάγκη χειρουργικής αντιμετώπισης. Σε αυτή την περίπτωση, ο γυναικολόγος μπορεί να συστήσει τακτικό υπερηχογραφικό έλεγχο για να παρακολουθείται το μέγεθος και η εξέλιξή του. Η παρακολούθηση δεν σημαίνει ότι το εύρημα αγνοείται. Σημαίνει ότι ο ιατρός αξιολογεί αν παραμένει σταθερό, αν μεγαλώνει, αν προκαλεί νέα συμπτώματα ή αν επηρεάζει τη γονιμότητα. Η απόφαση εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα και τα σχέδια της γυναίκας για εγκυμοσύνη. Η τακτική επαφή με γυναικολόγο βοηθά να υπάρχει συνέχεια στην παρακολούθηση και να αποφεύγονται βιαστικές αποφάσεις.

• Όταν το ενδομητρίωμα είναι μικρό.
• Όταν τα συμπτώματα είναι ήπια.
• Όταν δεν υπάρχει ταχεία αύξηση μεγέθους.
• Όταν δεν υπάρχει άμεση επιθυμία εγκυμοσύνης ή υπάρχει ειδικό πλάνο.
• Όταν ο γυναικολόγος κρίνει ότι η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι απαραίτητη άμεσα.

Πότε χρειάζεται αντιμετώπιση;

Η αντιμετώπιση χρειάζεται όταν το ενδομητρίωμα προκαλεί έντονα συμπτώματα, αυξάνεται το μέγεθος του, επηρεάζει την ποιότητα ζωής ή σχετίζεται με δυσκολία σύλληψης. Η θεραπεία μπορεί να είναι φαρμακευτική, χειρουργική ή συνδυαστική, ανάλογα με την περίπτωση. Χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να εξεταστεί όταν υπάρχει έντονος πόνος, μεγάλο ενδομητρίωμα, υποψία επιπλοκής ή όταν η κύστη επηρεάζει τη γονιμότητα. Η λαπαροσκόπηση αποτελεί συχνή μέθοδο, όταν το περιστατικό είναι κατάλληλο, όμως η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται προσεκτικά. Ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία του ωοθηκικού αποθέματος. Η αφαίρεση ενδομητριώματος μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά κάθε επέμβαση στην ωοθήκη πρέπει να σχεδιάζεται με προσοχή, ειδικά όταν η γυναίκα επιθυμεί εγκυμοσύνη.

Μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Το ενδομητρίωμα μπορεί να σχετίζεται με δυσκολία σύλληψης, κυρίως επειδή αποτελεί εκδήλωση ενδομητρίωσης και μπορεί να επηρεάζει το περιβάλλον της ωοθήκης και της πυέλου. Σε ορισμένες γυναίκες, επηρεάζεται η ποιότητα ή η ποσότητα των ωαρίων, ενώ σε άλλες συνυπάρχουν συμφύσεις ή φλεγμονή. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με ενδομητρίωμα θα δυσκολευτεί να μείνει έγκυος. Πολλές γυναίκες συλλαμβάνουν φυσιολογικά. Όταν όμως υπάρχει γνωστό ενδομητρίωμα και επιθυμία εγκυμοσύνης, είναι σημαντικό να συζητηθεί εγκαίρως με γυναικολόγο το κατάλληλο πλάνο. Η απόφαση για παρακολούθηση, χειρουργείο ή υποβοηθούμενη αναπαραγωγή πρέπει να λαμβάνεται με βάση την ηλικία, το μέγεθος της κύστης, το ωοθηκικό απόθεμα και τη διάρκεια των προσπαθειών.

Συμπέρασμα

Το ενδομητρίωμα είναι μια κύστη ωοθήκης που σχετίζεται με την ενδομητρίωση και χρειάζεται σωστή γυναικολογική αξιολόγηση. Δεν απαιτείται πάντα άμεση αφαίρεση, όμως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται και ως απλή λειτουργική κύστη που θα υποχωρήσει από μόνη της. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το μέγεθος, τα συμπτώματα, την ηλικία και την επιθυμία για εγκυμοσύνη. Η γυναικολογική φροντίδα στη Χαλάστρα μπορεί να βοηθήσει στη σωστή διάγνωση, στην τακτική παρακολούθηση και στη λήψη εξατομικευμένης απόφασης. Όταν υπάρχει έντονος πόνος, δυσκολία σύλληψης ή γνωστό ενδομητρίωμα που μεγαλώνει, η επικοινωνία με γυναικολόγο είναι απαραίτητη.