Eνδομητριωση και γονιμότητα: πως μπορεί η ενδομητριωση να επηρεάσει την προσπάθεια για εγκυμοσύνη;

Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι κάθε γυναίκα με ενδομητρίωση θα δυσκολευτεί να μείνει έγκυος. Πολλές γυναίκες συλλαμβάνουν φυσιολογικά, ενώ άλλες χρειάζονται πιο συστηματική διερεύνηση, θεραπεία ή υποστήριξη από ειδικό γυναικολόγο. Η πάθηση μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή, συμφύσεις, ενδομητριωσικές κύστεις στις ωοθήκες ή αλλοιώσεις στην ανατομία της πυέλου. Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την ωορρηξία, τη λειτουργία των σαλπίγγων, την ποιότητα των ωαρίων ή την εμφύτευση του εμβρύου. Για γυναίκες που αναζητούν γυναικολογική φροντίδα στη Χαλάστρα, η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στον σωστό σχεδιασμό της προσπάθειας για εγκυμοσύνη.

Πώς μπορεί η ενδομητρίωση να επηρεάσει τη γονιμότητα;

Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα με διαφορετικούς τρόπους. Σε ορισμένες γυναίκες προκαλεί συμφύσεις, δηλαδή εσωτερικές «συγκολλήσεις» ιστών, που μπορεί να δυσκολεύουν τη φυσιολογική κίνηση των σαλπίγγων ή την επαφή τους με την ωοθήκη. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να δημιουργηθούν ενδομητριώματα, δηλαδή κύστεις στις ωοθήκες που σχετίζονται με την πάθηση. Η χρόνια φλεγμονή που προκαλεί η ενδομητρίωση μπορεί επίσης να επηρεάσει το περιβάλλον της πυέλου και να δυσκολέψει τη σύλληψη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η εγκυμοσύνη είναι αδύνατη, αλλά ότι η γυναίκα χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση, ειδικά αν προσπαθεί για αρκετούς μήνες χωρίς αποτέλεσμα.

• Μπορεί να επηρεάσει τις σάλπιγγες.
• Μπορεί να δημιουργήσει συμφύσεις στην πύελο.
• Μπορεί να σχετίζεται με ενδομητριώματα στις ωοθήκες.
• Μπορεί να επηρεάσει το περιβάλλον της σύλληψης.
• Μπορεί να συνυπάρχει με πόνο ή διαταραχές κύκλου.

Πότε πρέπει να γίνει έλεγχος γονιμότητας;

Ο έλεγχος γονιμότητας είναι σημαντικός όταν μια γυναίκα με γνωστή ή ύποπτη ενδομητρίωση προσπαθεί να μείνει έγκυος χωρίς επιτυχία. Συνήθως, όταν η γυναίκα είναι κάτω των 35 ετών, συστήνεται διερεύνηση μετά από περίπου έναν χρόνο συστηματικών προσπαθειών. Αν είναι άνω των 35 ετών ή υπάρχουν γνωστά γυναικολογικά προβλήματα, η αξιολόγηση μπορεί να χρειαστεί νωρίτερα. Η παρουσία έντονου πόνου στην περίοδο, ενδομητριωσικής κύστης, ιστορικού χειρουργείων ή υποψίας συμφύσεων είναι λόγοι για πιο άμεση συζήτηση με γυναικολόγο. Ο χρόνος είναι σημαντικός παράγοντας, γιατί η ηλικία επηρεάζει τη γονιμότητα ανεξάρτητα από την ενδομητρίωση.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Η διερεύνηση ξεκινά με αναλυτικό ιστορικό, γυναικολογική εξέταση και υπερηχογράφημα. Ο γυναικολόγος αξιολογεί τις ωοθήκες, την πιθανή παρουσία ενδομητριωμάτων και τη γενική εικόνα της μήτρας και της πυέλου. Ανάλογα με το ιστορικό, μπορεί να ζητηθούν ορμονικές εξετάσεις ή έλεγχος ωοθηκικού αποθέματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται έλεγχος των σαλπίγγων, ειδικά όταν υπάρχει υποψία συμφύσεων ή όταν η προσπάθεια για εγκυμοσύνη δεν έχει αποτέλεσμα. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αξιολογείται και ο σύντροφος, καθώς η γονιμότητα αφορά πάντα και τους δύο.

• Γυναικολογική εξέταση.
• Διακολπικό υπερηχογράφημα.
• Έλεγχος ωοθηκικού αποθέματος.
• Ορμονικός έλεγχος όπου απαιτείται.
• Έλεγχος διαβατότητας σαλπίγγων.
• Σπερμοδιάγραμμα συντρόφου.
• Εξατομικευμένη αξιολόγηση από γυναικολόγο.

Πότε χρειάζεται θεραπεία πριν την εγκυμοσύνη;

Η θεραπεία πριν την εγκυμοσύνη δεν είναι απαραίτητη σε όλες τις γυναίκες με ενδομητρίωση. Η απόφαση εξαρτάται από τα συμπτώματα, την ηλικία, την ύπαρξη ενδομητριωμάτων, τη διάρκεια των προσπαθειών και τα ευρήματα των εξετάσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προταθεί χειρουργική αντιμετώπιση, κυρίως όταν υπάρχουν μεγάλα ενδομητριώματα, έντονος πόνος ή ανατομικές αλλοιώσεις που επηρεάζουν τη γονιμότητα. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να είναι προτιμότερο να μην καθυστερήσει η προσπάθεια και να εξεταστούν άμεσα επιλογές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η επιλογή πρέπει να γίνεται προσεκτικά, γιατί κάθε παρέμβαση στις ωοθήκες μπορεί να έχει σημασία για το ωοθηκικό απόθεμα. Γι’ αυτό χρειάζεται συζήτηση με γυναικολόγο που λαμβάνει υπόψη τόσο την ενδομητρίωση όσο και τον στόχο της εγκυμοσύνης.

Μπορεί η γυναίκα με ενδομητρίωση να μείνει έγκυος φυσιολογικά;

Ναι, πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση μπορούν να επιτύχουν σύλληψη φυσιολογικά. Η πιθανότητα εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης, την ηλικία, την κατάσταση των ωοθηκών και των σαλπίγγων, καθώς και από τη συνολική γονιμότητα του ζευγαριού. Όταν η ενδομητρίωση είναι ήπια και δεν υπάρχουν σοβαρές συμφύσεις ή μεγάλα ενδομητριώματα, η φυσιολογική σύλληψη μπορεί να είναι εφικτή. Αν όμως υπάρχει δυσκολία για αρκετό διάστημα, είναι σημαντικό να μην καθυστερεί η διερεύνηση. Η έγκαιρη καθοδήγηση βοηθά να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος.

Συμπέρασμα

Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει την προσπάθεια για εγκυμοσύνη, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα υπογονιμότητα. Η σωστή εκτίμηση από γυναικολόγο βοηθά να αξιολογηθούν η ηλικία, τα συμπτώματα, οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες και το συνολικό αναπαραγωγικό ιστορικό. Για γυναίκες που έχουν ενδομητρίωση ή υποψία ενδομητρίωσης και προσπαθούν να επιτύχουν σύλληψη, η έγκαιρη συζήτηση με γυναικολόγο είναι σημαντική. Με σωστή διάγνωση και εξατομικευμένο πλάνο, μπορεί να επιλεγεί η κατάλληλη διαδρομή, είτε πρόκειται για φυσική προσπάθεια, είτε για θεραπεία, είτε για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.