Προληπτικές εξετάσεις

Τι περιλαμβάνουν οι Προληπτικές εξετάσεις στη γυναικολογία

Οι Προληπτικές εξετάσεις στη μαιευτική-γυναικολογία συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του κινδύνου σοβαρών νοσημάτων μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της εξατομικευμένης φροντίδας. Αφορούν όλες τις φάσεις της ζωής μιας γυναίκας δηλαδή τόσο την περίοδο πριν από τη σύλληψη, κατα την διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και στη μετέπειτα περίοδο. Ο προληπτικός έλεγχος περιλαμβάνει την αξιολόγηση του τραχήλου της μήτρας (Τεστ Παπανικολάου και HPV), των ωοθηκών και της μήτρας, τον έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, την εκτίμηση ορμονών καθώς και τον έλεγχο των μαστών και της οστικής πυκνότητας. Επίσης, παρέχεται καθοδήγηση για υγιεινές συνήθειες και εμβολιασμούς. Στη Χαλάστρα, στο ιατρείο του Νικόλαου Λιάρα, οι έλεγχοι σχεδιάζονται με βάση την ηλικία, το ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας και εγκύου.

• Τεστ Παπανικολάου και/ή HPV-DNA/mRNA ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό.
• Γυναικολογικός έλεγχος με διακολπικό υπερηχογράφημα όπου ενδείκνυται.
• Έλεγχος για χλαμύδια, γονόρροια, σύφιλη, HIV, ηπατίτιδες, μετά από εκτίμηση κινδύνου.
• Έλεγχος μαστών και καθοδήγηση για μαστογραφία/υπερηχογράφημα μαστών όπου ενδείκνυται.
• Καθοδήγηση για μέτρηση οστικής πυκνότητας (DEXA) όπου ενδείκνυται.
• Προγεννητικός και προ-σύλληψης έλεγχος (εξετάσεις αίματος, υπερηχογραφήματα, συμβουλευτική).

Ποιες γυναίκες και πότε χρειάζονται έλεγχο

Ο προληπτικός έλεγχος προσαρμόζεται ανά ηλικιακές ομάδες και ατομικούς παράγοντες κινδύνου. Ακολουθούν ενδεικτικές συστάσεις που εξειδικεύονται στην κλινική αξιολόγηση:

Για την πρόληψη καρκίνου τραχήλου, διεθνείς οδηγίες συστήνουν προσυμπτωματικό έλεγχο με HPV ή Παπ σε κατάλληλα διαστήματα· περισσότερα στη σελίδα του ΠΟΥ για τον τραχηλικό καρκίνο: πρόληψη και έλεγχος τραχηλικού καρκίνου.

Έλεγχος πριν και κατά την εγκυμοσύνη

Ο προγεννητικός έλεγχος οργανώνεται  με βάση το τρίμηνο της εγκυμοσύνης, πρώτο, δεύτερο και τρίτο, με ασφαλείς και τεκμηριωμένες εξετάσεις.

• Πριν τη σύλληψη: συμβουλευτική για φυλλικό οξύ, καταγραφή ιστορικού, έλεγχος εμβολιασμών (π.χ. ερυθρά), εξετάσεις αίματος εφόσον απαιτούνται, έλεγχος θυρεοειδούς όπου ενδείκνυται.
• 1ο τρίμηνο (ως 13+6 εβδομάδες): ομάδα αίματος και Rhesus, γενική αίματος, σάκχαρο νηστείας, φερριτίνη, έλεγχος για θυρεοειδή, σύφιλη, HIV, ηπατίτιδες B/C, έλεγχος ανοσίας ερυθράς – CMV – τοξοπλάσματος, ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης, τεστ δρεπάνωσης, κυστική ίνωση· υπερηχογράφημα βιωσιμότητας/χρονολόγησης και αυχενικής διαφάνειας, και όπου ενδείκνυται, συνδυασμένος έλεγχος.
• 2ο τρίμηνο:αναλυτικό υπερηχογράφημα ανατομίας (20–24 εβδομάδες), καμπύλη σακχάρου για σακχαρώδη διαβήτη κύησης (24–28 εβδομάδες), επανάληψη αιματολογικών αν χρειαστεί.
• 3ο τρίμηνο: υπερηχογραφικός έλεγχος ανάπτυξης (Doppler), NST/βιοφυσικό προφίλ όπου απαιτείται, καλλιέργεια για στρεπτόκοκκο ομάδας Β (GBS) (35–37 εβδομάδες), προετοιμασία για τον τοκετό και τη λοχεία.

Αναλυτικός οδηγός για τις εξετάσεις στην εγκυμοσύνη διατίθεται από το NHS: screening in pregnancy. Οι ακριβείς εξετάσεις προσαρμόζονται πάντα στο ιστορικό, στην ηλικία και στο προφίλ κινδύνου της εγκύου.

Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και HPV

Η πρόληψη ΣΜΝ βασίζεται στην ενημέρωση, στον στοχευμένο εργαστηριακό έλεγχο και εμβολιασμούς όπου ενδείκνυνται. Ο έλεγχος για χλαμύδια/γονόρροια συνιστάται σε γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο, ενώ η συνέχιση του τραχηλικού ελέγχου (Παπ/HPV) γίνεται ανά ηλικία/ιστορικό. Το HPV εμβόλιο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο προκαρκινικών αλλοιώσεων, και χορηγείται σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών, μετά από ιατρική καθοδήγηση.

Τι να περιμένετε στην επίσκεψη στη Χαλάστρα

Η επίσκεψη ξεκινά με λήψη αναλυτικού ιστορικού, ακολουθεί κλινική εξέταση και, εφόσον απαιτείται, υπερηχογράφημα. Εξηγούνται τα ευρήματα και διαμορφώνεται ένα σαφές πλάνο ελέγχου, με έμφαση στην εμπιστευτικότητα και στην επαρκή διάρκεια της επίσκεψης που σέβεται τον χρόνο κάθε γυναίκας. Όλες οι εξετάσεις πραγματοποιούνται με ήπιους χειρισμούς και καθοδήγηση για να νιώθετε ασφαλείς.

Προετοιμασία για την εξέταση

Η σωστή προετοιμασία βελτιώνει την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων. Ακολουθούν πρώτα βήματα που βοηθούν:

• Για Τεστ Παπ/HPV: αποφυγή κολπικών φαρμάκων/σπρεϊ για 48 ώρες, αποφυγή σεξουαλικής επαφής για 48 ώρες, κατά προτίμηση εκτός εμμηνορρυσίας.
• Για εξετάσεις αίματος: νηστεία όπου ζητηθεί (π.χ. σάκχαρο), σωστή ενυδάτωση.
• Παράκληση να προσκομίσετε λίστα φαρμάκων/συμπληρωμάτων και παλαιότερα αποτελέσματα για σύγκριση.
• Σε εγκυμοσύνη: σημειώστε ερωτήματα για συμπτώματα, κινήσεις εμβρύου, διατροφή, εργασία, άσκηση.

Συχνές ερωτήσεις

– Πόσο συχνά χρειάζεται ελέγχος;

Η συχνότητα του Παπ/HPV καθορίζεται από την ηλικία, τα αποτελέσματα προηγούμενων ελέγχων και το ατομικό ιστορικό. Μετά από παθολογικά ευρήματα, το πλάνο γίνεται πιο εντατικό.

– Πονάει η εξέταση;

Ο γυναικολογικός έλεγχος και το Τεστ Παπ συνήθως προκαλούν ήπια ενόχληση λίγων δευτερολέπτων. Η ομάδα φροντίζει για άνεση και ενημέρωση σε κάθε βήμα.

– Πότε λαμβάνονται αποτελέσματα;

Τα περισσότερα εργαστηριακά αποτελέσματα εκδίδονται σε λίγες ημέρες. Εξηγούνται αναλυτικά και αποστέλλονται οδηγίες για τυχόν επόμενα βήματα.

– Μπορώ να εμβολιαστώ κατά την εγκυμοσύνη;

Ορισμένοι εμβολιασμοί επιτρέπονται/συνιστώνται στην κύηση, ενώ άλλοι προγραμματίζονται πριν ή μετά. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα.

Ιατρός και πρόσβαση

Υπεύθυνος ιατρός: Νικόλαος Λιάρας, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος (obstetrics and gynecology). Διεύθυνση ιατρείου: Δημοκρατίας 35, 57300 Χαλάστρα. Το ιατρείο εξυπηρετεί τη Χαλάστρα και τις γύρω περιοχές του δήμου Δέλτα Θεσσαλονίκης, με εύκολη πρόσβαση από τον κεντρικό οδικό άξονα. Διαθέσιμη καθοδήγηση για στάθμευση στη γειτονιά και ευέλικτος προγραμματισμός ραντεβού. Η φροντίδα εστιάζει σε γυναίκες κάθε ηλικίας και σε εγκύους, με ασφαλή, διακριτικό και τεκμηριωμένο προληπτικό έλεγχο.